.svg)
 (1).svg)
Αν νιώθεις λύπη, άγχος ή μια παράξενη μελαγχολία μετά το σεξ, ακόμα και όταν όλα πήγαν καλά, δεν είσαι ο μόνος ή η μόνη. Έχει όνομα, post-coital dysphoria (ή post-coital tristesse), και η επιστήμη το έχει μελετήσει και σε άντρες και σε γυναίκες. Στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί μόνο του μέσα σε λίγη ώρα. Αν συμβαίνει πολύ συχνά, πολύ έντονα, ή σε φέρνει κοντά σε παλιό τραύμα, αξίζει να το συζητήσεις με σεξολόγο ή ψυχολόγο.
ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΕ 30 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ
- Το 46% των γυναικών και το 41% των αντρών δηλώνουν ότι έχουν βιώσει post-coital dysphoria τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, σύμφωνα με δύο ξεχωριστές επιστημονικές μελέτες.
- Λέγεται post-coital dysphoria ή post-coital tristesse, και δεν σημαίνει αυτόματα ότι κάτι πάει στραβά στη σχέση ή στην επαφή.
- Τα αίτια δεν έχουν ξεκαθαριστεί: οι επικρατέστερες εξηγήσεις είναι ορμονικές (η πτώση μετά την κορύφωση) και ψυχολογικές (άγχος, θέματα εικόνας σώματος, σπανιότερα ιστορικό τραύματος).
- Συνήθως διαρκεί από λίγα λεπτά έως περίπου δύο ώρες και υποχωρεί μόνο του, χωρίς παρέμβαση.
- Αν συμβαίνει συχνά ή πολύ έντονα, μίλησε με σεξολόγο ή ψυχολόγο. Δεν είναι κάτι που πρέπει να κουβαλάς μόνος ή μόνη σου.
Τι είναι το post-coital dysphoria
Το post-coital dysphoria (PCD), γνωστό και ως post-coital tristesse, είναι η αίσθηση λύπης, άγχους, ευερεθιστότητας ή ακόμα και θυμού που εμφανίζεται αμέσως μετά από σεξουαλική επαφή ή αυτοϊκανοποίηση, συνήθως χωρίς προφανή εξωτερική αιτία. Μια κλινική αναφορά περίπτωσης (case report) που δημοσιεύτηκε στο PubMed Central το περιγράφει χαρακτηριστικά ως «παράδοξη μελαγχολία», ακριβώς επειδή εμφανίζεται ύστερα από μια εμπειρία που ήταν θετική. Ο όρος χρησιμοποιείται στη σεξολογική βιβλιογραφία εδώ και δεκαετίες. Περιγράφει ένα μεταβατικό συναισθηματικό κύμα, όχι διάγνωση ψυχικής διαταραχής.
Το πιο μπερδεμένο σημείο είναι ότι εμφανίζεται πολλές φορές ακόμα και όταν η επαφή ήταν ευχάριστη, με σύντροφο που αγαπάς, χωρίς κανένα εξωτερικό λόγο να νιώθεις άσχημα. Αυτό μπερδεύει πολύ κόσμο, γιατί η πρώτη σκέψη είναι «κάτι πρέπει να φταίει». Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν φταίει τίποτα συγκεκριμένο, είναι το σώμα και το μυαλό που αντιδρούν με τον δικό τους τρόπο στην ξαφνική αλλαγή μετά την κορύφωση.
Πόσο συχνό είναι: συμβαίνει σε πολύ κόσμο
Οι αριθμοί είναι μεγαλύτεροι απ' όσο υποθέτει κανείς. Σε μελέτη των Schweitzer, O'Brien και Burri (2015, Sexual Medicine) σε 195 γυναίκες φοιτήτριες στην Αυστραλία, το 46% δήλωσε ότι είχε βιώσει συμπτώματα post-coital dysphoria τουλάχιστον μία φορά στη ζωή της. Μόνο το 5,1% το ανέφερε συχνό φαινόμενο (τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες πριν τη μελέτη). Σε αντίστοιχη, μεγαλύτερη διεθνή διαδικτυακή έρευνα των Maczkowiack και Schweitzer (2019, Journal of Sex and Marital Therapy) με 1.208 άντρες, το ποσοστό όσων το είχαν βιώσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους ήταν 41%. Μόλις 3 με 4% το ανέφεραν ως τακτικό.
Δεν χρειάζεται να ντρέπεσαι για αυτό που νιώθεις μετά το σεξ, χρειάζεται μόνο να ξέρεις ότι έχει όνομα και δεν είσαι ο μόνος ή η μόνη.
Το ενδιαφέρον είναι ότι και οι δύο μελέτες μιλούν για «τουλάχιστον μία φορά στη ζωή», όχι για μόνιμη κατάσταση. Το ότι κάποιος το έχει νιώσει κάποτε δεν σημαίνει ότι θα του συμβαίνει τακτικά, και το αντίστροφο ισχύει εξίσου: αν σου συμβεί μία φορά, δεν σημαίνει ότι θα επαναλαμβάνεται.
Γιατί συμβαίνει: τα αίτια
Δεν υπάρχει μία μοναδική αιτία. Αυτό είναι που κάνει το φαινόμενο δύσκολο να εξηγηθεί με μία πρόταση.
Μια από τις επικρατέστερες εξηγήσεις είναι ορμονική, χωρίς να έχει αποδειχθεί οριστικά: μετά την κορύφωση πέφτουν ορμόνες όπως η οξυτοκίνη και οι ενδορφίνες, που λίγο πριν είχαν ανέβει. Αυτή η πτώση πιστεύεται ότι μπορεί να αφήσει πίσω της μια βραχύβια αίσθηση κενού ή μελαγχολίας, παρόμοια με τη «ντίπα» μετά από ένα έντονο συναίσθημα. Η άλλη πλευρά είναι ψυχολογική. Παλιότερο άγχος, θέματα εικόνας σώματος ή ντροπής, και σπανιότερα ιστορικό σεξουαλικού τραύματος, μπορούν να βγουν στην επιφάνεια τη στιγμή που το σώμα χαλαρώνει και η προσοχή φεύγει από το «τώρα», όπως περιγράφεται και στο WebMD.
Αυτό που δείχνουν με σαφήνεια οι μελέτες είναι ότι το post-coital dysphoria δεν συνδέεται σταθερά με την ποιότητα της σχέσης. Μπορεί να το νιώσει κάποιος σε μια σχέση χρόνων, το ίδιο όπως και σε περιστασιακή επαφή. Θες περισσότερα για το πώς αλλάζουν ο εγκέφαλος και οι ορμόνες στη διάρκεια του σεξ; Το έχουμε αναλύσει στο άρθρο για τον θηλυκό εγκέφαλο, το σπέρμα και το σεξ. Ίδια λογική «τι λέει η επιστήμη», άλλο κομμάτι του σώματος.
Πόσο διαρκεί και πότε συμβαίνει
Στις περισσότερες περιγραφές το post-coital dysphoria διαρκεί από λίγα λεπτά έως περίπου δύο ώρες και μετά υποχωρεί μόνο του, χωρίς να χρειάζεται καμία ειδική παρέμβαση, σύμφωνα με τις περιγραφές που συγκεντρώνει η σχετική βιβλιογραφία. Μοιάζει πιο πολύ με ένα κύμα που περνάει παρά με κάτι που κουβαλάς όλη μέρα.
Ένα σημείο που ξαφνιάζει πολύ κόσμο: δεν φαίνεται να συνδέεται αποκλειστικά με τον οργασμό. Οι περιγραφές το συνδέουν με τη σεξουαλική επαφή γενικότερα, όχι μόνο με την κορύφωση. Αυτό ταιριάζει με την εικόνα ότι έχει περισσότερο ορμονικό και ψυχολογικό υπόβαθρο παρά σχέση με το αν «πέτυχε» η επαφή με τον τρόπο που περίμενες.
Τι βοηθάει: επικοινωνία και aftercare
Το πρώτο και πιο σημαντικό πράγμα είναι να το πεις στον σύντροφό σου, αν νιώθεις άνετα. «Νιώθω λίγο στεναχωρημένος ή στεναχωρημένη, δεν έχει να κάνει με εσένα» είναι μια πρόταση που αφοπλίζει πολλές παρεξηγήσεις πριν ξεκινήσουν. Το δεύτερο είναι ο χρόνος και η φυσική επαφή μετά το σεξ, αυτό που στην κοινότητα BDSM λέγεται aftercare και που έχουμε αναλύσει αναλυτικά στην εισαγωγή στο BDSM. Λίγα λεπτά αγκαλιάς, ήσυχη κουβέντα, ή απλά σιωπή δίπλα στο άλλο άτομο. Βοηθούν το σώμα να σταθεροποιηθεί πιο ήπια μετά την απότομη ορμονική αλλαγή.
Πολλά ζευγάρια βρίσκουν βοήθεια και σε κάτι πιο απλό, μια φυσική επαφή που παρατείνει την εγγύτητα χωρίς πίεση για κάτι άλλο, όπως ένα ήπιο μασάζ. Έχουμε ολόκληρη κατηγορία μασάζ και ευεξίας για αυτόν τον λόγο, όχι ως «θεραπεία» για το post-coital dysphoria, κανένα προϊόν δεν το θεραπεύει, αλλά ως έναν απλό τρόπο να κρατήσετε την επαφή ζωντανή λίγη ώρα παραπάνω. Κάποιοι προτιμούν να φτιάξουν μια πιο χαλαρωτική ατμόσφαιρα με κεριά μασάζ, άλλοι προτιμούν κάτι πιο απλό όπως ένα λάδι χωρίς καμία επιπλέον ετοιμασία.
Αν ψάχνεις κάτι συγκεκριμένο για να ξεκινήσεις ένα μικρό μασάζ aftercare, αυτά είναι μερικά από τα έλαια μασάζ που έχουμε σήμερα σε απόθεμα:
Θερμαντικό Λάδι Για Μασάζ - Άγριο Βατόμουρο - 100ml
14,90 € 19,90 € -25%
Διαθέσιμο, τελευταία 3 τεμάχια
Δες το προϊόνΠότε χρειάζεσαι ειδικό
Αν το post-coital dysphoria σου συμβαίνει πολύ συχνά, είναι πολύ έντονο, επηρεάζει τον ύπνο ή τη λειτουργικότητά σου, ή νιώθεις ότι συνδέεται με παλιότερο τραύμα, δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίσεις μόνος ή μόνη σου. Μίλησε με σεξολόγο ή ψυχολόγο. Αυτό το άρθρο δίνει πληροφόρηση, όχι διάγνωση και όχι θεραπεία.
Δεν είμαστε ψυχολόγοι και δεν δίνουμε ψυχολογική συμβουλή. Μπορούμε όμως να πούμε με σιγουριά ότι το να ρωτήσεις είναι το πιο λογικό πρώτο βήμα, όχι αδυναμία, και κανείς δεν πρέπει να νιώθει άβολα επειδή ζήτησε βοήθεια για κάτι τόσο κοινό.
Συχνές Ερωτήσεις
Είμαι ο μόνος ή η μόνη που νιώθει λύπη μετά το σεξ;
Όχι. Σύμφωνα με μελέτη των Schweitzer, O'Brien και Burri (2015, Sexual Medicine) σε 195 γυναίκες φοιτήτριες στην Αυστραλία, το 46% δήλωσε ότι το έχει βιώσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή της. Σε αντίστοιχη διεθνή διαδικτυακή έρευνα των Maczkowiack και Schweitzer (2019, Journal of Sex and Marital Therapy) με 1.208 άντρες, το ποσοστό ήταν 41%. Είναι πολύ πιο συνηθισμένο απ' όσο φαντάζεται κανείς, απλά δεν το συζητάμε εύκολα.
Σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά στη σχέση μου ή στην επαφή;
Όχι απαραίτητα. Οι μελέτες δεν βρίσκουν σταθερή σχέση ανάμεσα στο post-coital dysphoria και την ποιότητα της σχέσης, μπορεί να συμβεί και μετά από σεξ που ήταν ευχάριστο και ικανοποιητικό και για τους δύο. Είναι πιο κοντά σε μια σύντομη ορμονική και ψυχολογική αντίδραση παρά σε ένδειξη προβλήματος. Αν όμως επαναλαμβάνεται πολύ συχνά και νιώθεις ότι επηρεάζει τη σχέση σου, αξίζει να το συζητήσεις με σεξολόγο ή ψυχολόγο.
Πόσο διαρκεί συνήθως;
Στις περισσότερες περιγραφές διαρκεί από λίγα λεπτά έως περίπου δύο ώρες και υποχωρεί μόνο του, χωρίς να χρειάζεται καμία παρέμβαση. Κι αν η θλίψη ή το άγχος κρατούν πολύ περισσότερο, επαναλαμβάνονται σχεδόν σε κάθε επαφή ή γίνονται πολύ έντονα; Εκεί αξίζει να μιλήσεις με έναν ειδικό αντί να περιμένεις να περάσει μόνο του.
Μπορεί να συμβεί και χωρίς οργασμό;
Οι περιγραφές το συνδέουν με τη σεξουαλική επαφή γενικότερα, όχι αποκλειστικά με την κορύφωση, οπότε η θλίψη ή η μελαγχολία φαίνεται να μπορεί να εμφανιστεί και όταν η επαφή ήταν ευχάριστη αλλά δεν υπήρξε οργασμός. Αυτό ταιριάζει με την εικόνα ότι το φαινόμενο έχει περισσότερο ορμονικό και ψυχολογικό υπόβαθρο παρά σχέση με το αν «πέτυχε» η επαφή.
Πότε πρέπει να μιλήσω με ειδικό;
Όταν συμβαίνει πολύ συχνά, όταν η έντασή του σε δυσκολεύει να λειτουργήσεις ή να κοιμηθείς, ή όταν νιώθεις ότι συνδέεται με παλιότερο τραύμα. Ένας σεξολόγος ή ψυχολόγος μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις τι το πυροδοτεί και να βρείτε μαζί τρόπους να το διαχειριστείς. Δεν είναι κάτι που πρέπει να κουβαλάς μόνος ή μόνη σου, ούτε κάτι για το οποίο πρέπει να ντρέπεσαι.
Έχεις απορία;